Physical Address
304 North Cardinal St.
Dorchester Center, MA 02124
Physical Address
304 North Cardinal St.
Dorchester Center, MA 02124


Seria „Home Assistant w praktyce”, część 5. Wcześniej: część 1 – Inteligentny dom: jaki system wybrać?, część 2 – Aqara czy Home Assistant?, część 3 – Migracja z Aqary krok po kroku, część 4 – Jakie urządzenia kupić.
Pierwszą automatyzację w Home Assistancie zrobiłem 16 października: przycisk przy łóżku, który jednym kliknięciem włącza tryb nocny. Dwa dni później było ich 29. Dziś, 12 listopada, w naszym domu działa ich 60. Żadna z nich nie jest efektowna. Za to każda zdejmuje z głowy jakąś drobną sprawę, o której wcześniej trzeba było pamiętać.
Krótka odpowiedź: automatyzacja w Home Assistancie składa się z trzech części: wyzwalacza (co się stało), warunku (czy to dobry moment) i akcji (co zrobić). Najbardziej przydają się tryby domu włączane jednym przyciskiem, powiadomienia o tym, co trwa za długo, i ciche strażniki, które pilnują samego systemu. Poniżej dziesięć automatyzacji, które działają u nas codziennie, i błędy, które po drodze popełniłem.
Każda automatyzacja w Home Assistancie odpowiada na trzy pytania. Wyzwalacz mówi, na co czekamy: zmianę stanu czujnika, godzinę, wejście telefonu w strefę wokół domu, kliknięcie przycisku. Warunek sprawdza, czy reagować właśnie teraz, np. czy nikt nie jest w trybie wyjazdu. Akcja to to, co dom ma zrobić: wysłać powiadomienie, włączyć gniazdko, powiedzieć coś przez głośnik.

Długo wydawało mi się, że warunki to dodatek dla zaawansowanych. Szybko zrozumiałem, że jest odwrotnie. Wyzwalacz zwykle jest prosty. Cała mądrość automatyzacji siedzi w warunkach, bo to one odróżniają „brama się otworzyła, bo wracamy” od „brama się otworzyła, a nikogo nie ma w domu”.
Automatyzacje układa się w edytorze wizualnym, klikając z list. Pod spodem Home Assistant zapisuje je w pliku tekstowym YAML i każdą da się podejrzeć albo poprawić ręcznie. Ja zaczynałem od edytora i do dziś poprawiam w nim czasy i treści powiadomień.
Najwięcej daje mi grupa automatyzacji, które przełączają cały dom w inny tryb. To nie jest jedna automatyzacja, tylko kilka połączonych przełącznikiem: jedna włącza tryb, druga go kończy, kolejne czuwają, póki trwa.
Do tego dochodzi tryb Wakacje w dwóch odmianach: na pusty dom i na dom z gościem. Przy gościu automatyzacja nie pilnuje drzwi, tylko sprawdza, czy w domu w ciągu dnia ktoś się rusza, i daje znać, gdy przez kilka godzin jest zupełna cisza.
Na początku chciałem, żeby dom mówił mi o wszystkim. Po tygodniu wiedziałem, że dobre powiadomienie przychodzi tylko wtedy, gdy mam coś zrobić. Te zostały:
Jedna rzecz bardzo ułatwiła mi życie: wszystkie powiadomienia idą przez jeden wspólny skrypt, który wysyła je równocześnie na oba nasze telefony. Gdy 18 października doszedł drugi telefon, przepiąłem na ten skrypt 14 powiadomień z różnych automatyzacji. Teraz nowy telefon to jedna zmiana w jednym miejscu.
Najważniejsze powiadomienia, czyli alarmy z trybu nocnego i wyjazdu, są „krytyczne”. Na iPhonie taki dźwięk przebija tryb cichy i skupienia. Sprawdziłem to na sobie: jest naprawdę głośny.
Ta grupa nie robi nic przez większość czasu. Odzywa się tylko wtedy, gdy coś idzie źle, i dlatego cenię ją najbardziej.
Najprostsza automatyzacja w domu też jest strażnikiem, tylko innego rodzaju: dwa zewnętrzne gniazdka włączają się codziennie o 18:00 i wyłączają o 22:00. W jednym jest naświetlacz w oczku wodnym. Wyzwalacz to sama godzina, bez warunków. Od takich automatyzacji najlepiej zacząć.
Tak wyglądają nasze automatyzacje rozpisane na trzy części. Wszystkie działają w naszym domu w listopadzie 2026 r.
| Automatyzacja | Wyzwalacz | Warunek | Akcja |
|---|---|---|---|
| Dobranoc | kliknięcie przycisku przy łóżku | – | pompa cyrkulacyjna off, kontrola drzwi i bram |
| Wyjazd | włączenie trybu w aplikacji | czujnik bramy pokazuje „otwarta” | impuls do otwartych bram, kontrola po 90 s |
| Powrót | telefon w strefie wokół domu | min. 5 min poza domem, dokładny GPS, nie częściej niż co 10 min | bramy, koniec wyjazdu |
| Otwarte za długo | drzwi lub brama otwarte 1–5 min | alert nie jest wyciszony | powiadomienie z przyciskami, komunikat na głos |
| Pranie skończone | pobór pralki poniżej 5 W przez 15 min | pralka wcześniej prała (ponad 100 W) | powiadomienie, przypomnienie po godzinie |
| Komunikaty | brama, tryb nocny, powrót | nie trwa cisza nocna | sygnał i komunikat na głośniku |
| Baterie | poniedziałek rano | jakaś bateria poniżej 25% | lista do wymiany |
| Studnia | pompa pracuje 30 min bez przerwy | – | powiadomienie |
| Zigbee nie działa | dodatek Zigbee zatrzymany 3 min | – | ważne powiadomienie |
| Bezpiecznik bramy | przekaźnik włączony dłużej niż 3 s | – | wyłączenie przekaźnika |
Każda z tych lekcji kosztowała mnie trochę nerwów, więc opisuję je dokładnie.
Kolejność ma znaczenie. 18 października wróciliśmy do domu, bramy otworzyły się same i w tej samej chwili włączył się alarm. W dzienniku zdarzeń wszystko było widać: czujnik bramy zgłosił „otwarta” 0,7 sekundy przed tym, jak skończył się tryb wyjazdu. Alarm zrobił dokładnie to, co miał, bo w trybie wyjazdu otwarta brama to włamanie. Poprawka była prosta: automatyzacja powrotu najpierw kończy wyjazd, czeka, aż to się stanie, a dopiero potem otwiera bramy. Jeśli dwie automatyzacje działają na tym samym urządzeniu, zastanów się, która ma być pierwsza.
Alarm może być ślepy i nic o tym nie wiedzieć. 24 października zabrakło prądu. Po powrocie zasilania program, który obsługuje czujniki Zigbee, nie wystartował. Ale ostatni komunikat „działam” został w systemie, więc Home Assistant uważał, że wszystko jest w porządku, a czujniki pokazywały stany sprzed awarii. Teraz automatyzacja sprawdza, czy sam program pracuje, a nie tylko, co ostatnio powiedział. Wniosek ogólny: automatyzacja alarmowa jest tyle warta, ile pewność, że czujniki naprawdę nadają.
Za długo i za krótko. Tryb „praca w biurze” włącza radio, gdy ktoś pracuje na komputerze, i ścisza komunikaty. Na początku wyłączał się 10 minut po tym, jak komputer zgłosił „nieużywany”. Ale komputer zgłasza to dopiero po wygaszeniu ekranu, więc radio grało ok. 20 minut po wyjściu z biura. Skróciłem czas do 15 sekund. 23 października usłyszałem: „czemu ciągle przerywa radio?!”. Ekran gaśnie też wtedy, gdy ktoś czyta albo rozmawia przy biurku, więc radio wyłączyło się 6 razy w ciągu 3 godzin. Dziś automatyzacja ma dwa wyzwalacze i czeka na oba: komputer nieużywany i 10 minut bez ruchu w biurze. Jeden czujnik rzadko wystarcza do pewnej decyzji, dwa różne zwykle tak.
Dwie automatyzacje od tego samego. Na początku o otwartej bramie przypominały dwie automatyzacje: jedna mówiła o tym na głos po 5 i 15 minutach, druga wysyłała powiadomienia. Gdy powstały wspólne alerty o otwartych drzwiach i bramach, starą usunąłem. Zasada, której się trzymam: jedna sprawa, jedna automatyzacja.
Tryb działania automatyzacji. Home Assistant pozwala ustawić, co ma się stać, gdy automatyzacja zostanie wywołana, zanim skończy poprzednie działanie. Według dokumentacji są cztery tryby: pojedynczy (nowe wywołanie jest pomijane), restart (zaczyna od nowa), kolejka i równoległy. Nasza automatyzacja, która wznawia radio po zerwaniu strumienia, działa w trybie pojedynczym i ma 2 minuty przerwy. Gdy stacja ma dłuższą awarię, nie próbuje włączać jej w kółko.
Przy kilku automatyzacjach porządek jest zbędny. Przy sześćdziesięciu bez niego nie da się znaleźć niczego. Oto, co zrobiłbym od razu, gdybym zaczynał jeszcze raz:
Część automatyzacji pracuje też na danych o prądzie. Pompa ciepła, fotowoltaika i magazyn energii są w Home Assistancie od początku. Na razie służą mi głównie do podglądu, a pompa ciepła łączy się przez chmurę producenta. Jeśli dopiero wybierasz ogrzewanie, przyda się porównanie kotła gazowego i pompy ciepła.
Od takiej, która ma prosty wyzwalacz i nic nie zepsuje, gdy zadziała źle: gniazdko włączane o stałej godzinie albo powiadomienie, że pralka skończyła. Automatyzacje bram i alarmu zostaw na moment, gdy poznasz już warunki i kolejność działań.
Nie. Wszystkie części automatyzacji wybiera się w edytorze wizualnym z gotowych list. Zapis YAML przydaje się przy bardziej złożonych przypadkach, ale nie jest potrzebny na start.
Tak, jeśli czujniki i urządzenia są sterowane lokalnie, np. przez Zigbee albo w sieci domowej. Bez internetu nie zadziała to, co idzie przez chmurę producenta, a powiadomienia na telefon poza domem wymagają połączenia z siecią.
Taka, w której ruch ma znaczenie sam w sobie: alarm w pustym domu albo koniec trybu nocnego, gdy ktoś rano schodzi na parter. Do rozpoznawania, czy ktoś siedzi w pokoju, czujnik ruchu się nie nadaje, bo nie widzi nieruchomej osoby. Wtedy lepszy jest czujnik obecności albo połączenie dwóch źródeł, jak u nas komputer i ruch.
To była piąta część serii „Home Assistant w praktyce”. W szóstej, 21 listopada, opiszę Music Assistant: jak w Home Assistancie gra u nas radio w całym domu, co działa z głośnikami Apple i amplitunerem, a co nie.